Ekonomski i socijalni odbor

Osnivačka sjednice Odbora 1958. godine u Briselu (Foto: EESC)

Evropski ekonomski i socijalni odbor (European Economic and Social Committee) institucija je Evropske unije, koja postoji još 1958., od kada i Evropska zajednica, shodno pravilima Rimskog ugovora. EESC ima savjetodavnu funkciju a na evropskom nivou zastupa interese različitih ekonomskih i socijalnih interesnih grupa. Ugovorom iz Nice određeno je da Odbor ne može imati više od 350 članova, koje države članice predlaže, a Vijeće EU imenuje na obnovljivi četverogodišnji mandat. Broj članova Odbora koji predstavljaju državu članicu zavisi, shodno sistemu nacionalnih kvota, od veličine određene države.

Članstvo se sastaju u Briselu, a sjednice su strukturirane kroz tri kategorije: poslodavci, zaposlenici i predstavnici ekonomskih i socijalnih interesnih grupa (primjerice, poljoprivrednici, proizvođači automobila, potrošači, naučnici…). Odbor takvim sistemom organizacije i rada jača ulogu civilnog društva u Evropskoj uniji, pomaže građanima i podiže nivo transparentnosti rada Unije.

Odbor ima savjetodavnu ulogu u zakonodavnom postupku koji se završava donošenjem odluka određenim područjima nadležnosti Evropske unije. U nekim pitanjima, predviđenim Ugovorom o Evropskoj zajednici, zakonodavne institucije imaju obavezu konsultovati Odbor, dok su u drugim ovlaštene zatražiti savjet iako obaveza ne postoji. Svaka promjena Osnivačkog ugovora , od Jedinstvenog evropskog akta do Ugovora iz Nice, postepeno je širila djelokrug pitanja u kojima je obavezno mišljenje Odbora. Osim na zahtjev zakonodavnih institucija, Odbor ima pravo na vlastitu inicijativu iskazati mišljenje kojim izražava svoje stajalište o bilo kojoj temi. Sada je, primjerice, Odbor dobio savjetodavnu ulogu već u fazi izrade nacrta prijedloga propisa Evropske zajednice, na obnovu ugovora o saradnji koji je potpisao sa Komisijom 2001. godine.

Odbor godišnje prosječno donese 170 savjetodavnih mišljenja, a 15% njih na vlastitu inicijativu. Sva mišljenja prosljeđuje Parlamentu, Vijeću EU i Evropskoj komisiji, nakon čega se objavljuju u Službenom listu Evropske unije.